Մեղրիի ամրոց

Անվանումը՝ Մեղրիի ամրոց
Հուշարձանի տեսակը՝ Ամրոց
Շրջան՝ Սյունիքի մարզ
Ժամանակաշրջան՝ Միջնադարյան

Անվանումը` Մեղրիի ամրոց

Այլ անվանում՝ Մեղրիի բերդ

Հուշարձանի տեսակը՝ ամրոց

Մարզը՝ Սյունիք

Համայնքը՝ Մեղրի համայնք

Բնակավայրը՝ քաղաք Մեղրի

Տեղադրությունը՝ Գտնվում է Մեղրու Փոքր թաղում, ունի իշխող դիրք: Հուշարձան կարելի է հասնել խիտ կառուցապատված բնակելի տների արանքում կառուցված աստիճաններով:

Պահպանվածությունը՝ Ամրոցը ամբողջությամբ վերականգնված է:

Դարաշրջանը և թվագրությունը՝ Վանքը թվագրվում է ուշ միջնադարով` XVIIIդդ.:

Մեղրիի ամրոց

🔍 Ուսումնասիրության պատմությունը

❈ Մեղրու բերդը բացառիկ տեղ ունի Հայկական միջնադարյան պաշտպանական կառույցների մեջ՝ իր յուրահատուկ հորինվածքի շնորհիվ:

❈ Տեղակայված է Մեղրու Մեծ թաղի հյուսիսային կողմում, լեռնաշղթաների դժվարամատչելի գագաթներին՝ պայտաձև ընդգրկելով բնակավայրը, ապահովելով դրա պաշտպանությունը հյուսիսից, արևմուտքից և արևելքից:

❈ Բերդի ճշգրիտ կառուցման ամսաթիվը հայտնի չէ, բայց պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանի տեղեկություններով՝ 1083 թ. այն արդեն գոյություն է ունեցել:

❈ Հիմնովին վերակառուցվել է XVIII դարում:

❈ Բերդն իր հորինվածքով և կառուցվածքով եզակի է, քանի որ չունի պարսպապատեր, և բնական լեռնաշղթաներն են ապահովում պաշտպանությունը:

🧱 Հնագիտական և ճարտարապետական նկարագրությունը

Բերդը բաղկացած է 6 աշտարակից, որոնք բաժանվում են երկու տեսակի.

❈ Ուղղանկյուն հատակագիծ՝ 2 աշտարակ

❈ Կլոր հատակագիծ՝ 4 աշտարակ

Աշտարակները երկհարկանի են և կառուցված կոպտատաշ ու անմշակ գրանիտից:

Բերդի դիրքը և աշտարակների դասավորությունը ապահովում է հրազենի կիրառման առավելագույն արդյունավետություն, նույնիսկ այն ժամանակ, երբ բնակավայրը գտնվում է որոշակի հեռավորության վրա:

🌍 Պաշտպանական նշանակությունը

❈ Բերդը ցուցաբերել է իր պաշտպանունակությունը 1723 թ., երբ Դավիթ Բեկը գլխավորությամբ դիմակայել է թուրքական հարձակումներին:

❈ Լեռնաշղթաների օգտագործումը պարսպապատերի փոխարեն, ինչպես նաև աշտարակների դիրքավորումը, դարձրել են բերդը յուրահատուկ և արդյունավետ պաշտպանական կառույց:

🔍 Ուսումնասիրության պատմությունը

Մեղրու բերդը Հայկական միջնադարյան պաշտպանական կառույցների մեջ իր հորինվածքով առանձնակի տեղ ունի: Գտնվում է Մեղրու Մեծ թաղի հյուսիսային կողմում, լեռնաշղթաների դժվարամատչելի գագաթներին՝ պայտաձև ընդգրկելով բնակավայրը, ապահովելով դրա հուսալի պաշտպանությունը հյուսիսային, արևմտյան և արևելյան կողմերից: Բերդի կառուցման ճշգրիտ ժամանակը հայտնի չէ: Առաջին պատմական տեղեկությունները հանդիպում են պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանի երկում, ըստ որի՝ 1083 թ. բերդն արդեն կառուցված է եղել: Հիմնովին վերակառուցվել է XVIII դ.: Բաղկացած է 6 աշտարակներից: Բերդն իր հատակագծային հորինվածքով և կառուցվածքով եզակի է հայկական ամրաշինության մեջ նրանցով, որ չունի պարսպապատեր (դրանց փոխարինում են լեռնաշղթաները), և հրազենի կիրառման հնարավորության շնորհիվ բնակավայրը գտնվել է որոշակի հեռավորության վրա: Իրենց հատակագծերով բերդի 6 աշտարակները երկու տեսակի են՝ ուղղանկյուն և կլոր: Ուղղանկյուն հատակագիծ ունեն երկու, իսկ կլոր հատակագիծ՝ չորս աշտարակները: Թե´ կլոր, թե´ ուղղանկյուն աշտարակները երկհարկանի են և կառուցված են կոպտատաշ ու անմշակ գրանիտից: Պաշտպանական առանձնահատկությունների, հրազենի կիրառման հնարավորության շնորհիվ 1723 թ. Մեղրու բերդը Դավիթ Բեկի գլխավորությամբ կարողացավ դիմակայել թուրքական հարձակումներին:

📚 Սկզբնաղբյուրները

Գրականություն

Մեղրու բերդի հյուսիս-արևմտյան կլոր աշտարակի հատակագիծը և կտրվածքը (Հասրաթյան 1987, 40):
Մեղրու բերդի արևմտյան ուղղանկյուն աշտարակի հատակագիծը և կտրվածքը (Հասրաթյան 1987, 42):

Հուշարձանների ցանկ
Սյունիք N 8.5.1.2 (ամրոց)