Իլկասարի ամրոց

🔍 Ուսումնասիրության պատմությունը

Ամրոցի տարածքում հնագիտական հետախուզական աշխատանքներ է կատարել Գ․ Մ․ Սարգսյանը։ Նորահայտ հուշարձան է։ Հայաստանի Հանրապետութուն օրաթերթում ամրոցի մասին ակնարկ է հրատարակել Զ․ Ըռքոյանը։

🧱 Հնագիտական նկարագրությունը

Գտնվում է Նարեկ գյուղից 2,0 կմ հվ-աե բարձրացող Իլկասարի գագաթին՝ հարթեցված տափարակի վրա, որտեղից ուղղիղ, բաց համայնապատկեր է բացվում դեպի Արարատյան դաշտ։ Հատակագծում շրջանաձև ամրոցը կառուցված է կառուցված կոպտատաշ տեղական ֆելզիտ քարով: Գլխավոր մուտքը բացվում է արևմտյան ճակատից և ամրացված է մուտքի երկու կողմերում գտնվող կիսաբոլորակ աշտարակներով: Ամրոցի արևելյան ճակատի դիմաց բացվում է զգալի թեքություն ունեցեղ բաց հրապարակ:

Ներսից՝ մուտքի դիմաց նկատելի են երկու ուղղանկյուն ջրամբարների ավերակները, որոնցից հարավայինը՝ երկու հատվածներից է: Ամրոցի ամենաբարձր կետում գտնվում է ներքին բակի շուրջ կազմակերպված բազմասենյականոց դղյակը՝ պալատը: Դղյակի ներքին բակի կենտրանում գտնվում է փոքր ուղղանկյուն ջրավազան: Դղյակի հարավային մուտքին դրսից կցված է ընդարձակ միջնցք-նախասենյակ: Ամրոցի պարիապներն և բոլոր շինությունները կիսավեր են: Առանձին հատվածում նկատելի են կրաշաղախի մնացորդները։ Պարիսպների լայնությունը 2-3 մ Է, պահպանված բարձրրությունը 3.0 մ:   Դատելով պահպանված կառույցների ճարտարապետական առանձնահատկություններից և տեղում հայտնաբերված վերգետնյա խեցեղենից ամրոցը զարգացած միջնադարի ՝ 9-13 րդ դարերի հուշարձան է:

📚 Սկզբնաղբյուրները.

Տեքստն ըստ Գ․ Սարգսյանի։